Der Bundestag hat die Erweiterung des Wissenschaftsfreiheitsgesetzes beschlossen. Gemeinnützige außeruniversitäre Forschungseinrichtungen sollen dadurch im internationalen Wettbewerb um Fach- und Spitzenkräfte bessere Bedingungen erhalten. Zugleich sollen bürokratische Hürden abgebaut werden. Der Kreis der vom Gesetz erfassten Forschungseinrichtungen wird von elf auf 15 erweitert.
Bessere Gehälter für Forschende
Projektgeförderte gemeinnützige Forschungseinrichtungen sollen Wissenschaftlerinnen, Wissenschaftler und wissenschaftsrelevante Beschäftigte künftig besser bezahlen können als vergleichbare Bundesbeschäftigte, sofern dafür keine öffentlichen Mittel eingesetzt werden. Damit wird das sogenannte Besserstellungsverbot gelockert.
Zudem können Gehälter künftig aus Fördermitteln der Europäischen Union finanziert werden, wenn die jeweiligen europäischen Förderbestimmungen dies zulassen.
Weniger Bürokratie
Von der Neuregelung sollen insbesondere industrienahe gemeinnützige Forschungseinrichtungen profitieren. Bislang waren für Ausnahmen vom Besserstellungsverbot häufig Einzelanträge erforderlich. Durch die neuen Regeln sollen solche Anträge und deren Prüfung reduziert werden.
Die Bundesregierung hatte die Änderung im Januar 2026 auf den Weg gebracht. Ziel ist es, den Forschungsstandort Deutschland attraktiver zu machen und Einrichtungen bessere Möglichkeiten zu geben, international gefragte Wissenschaftlerinnen und Wissenschaftler zu gewinnen.
Almanya’da araştırma kuruluşlarına daha fazla özgürlük
Almanya Federal Meclisi, Bilim Özgürlüğü Yasası’nın genişletilmesini kabul etti. Yeni düzenlemeyle üniversite dışındaki kamu yararına çalışan araştırma kuruluşlarının uluslararası nitelikli bilim insanı rekabetinde daha güçlü hale gelmesi amaçlanıyor. Aynı zamanda bürokrasinin azaltılması hedefleniyor. Yasa kapsamındaki araştırma kuruluşlarının sayısı 11’den 15’e çıkarılıyor.
Araştırmacılara daha yüksek maaş imkânı
Proje desteği alan kamu yararına çalışan araştırma kuruluşları, belirli koşullarda bilim insanlarına ve araştırmayla ilgili çalışanlarına federal kamu çalışanlarından daha yüksek ücret ödeyebilecek. Bunun için kamu kaynaklarının kullanılmaması gerekiyor. Böylece bugüne kadar uygulanan ücret sınırlaması esnetilmiş olacak.
Ayrıca Avrupa Birliği’nin destek kurallarının izin vermesi halinde araştırmacıların maaşları AB fonlarından da karşılanabilecek.
Bürokrasi azaltılacak
Düzenlemeden özellikle sanayiyle yakın çalışan kamu yararına araştırma kuruluşlarının yararlanması bekleniyor. Şimdiye kadar ücret sınırlamasından muaf tutulmak için çok sayıda bireysel başvurunun yapılması ve incelenmesi gerekiyordu. Yeni düzenlemeyle bu işlemlerin azaltılması hedefleniyor.
Federal Hükümet değişikliği Ocak 2026’da gündeme getirmişti. Amaç, Almanya’yı araştırmacılar açısından daha cazip hale getirmek ve araştırma kuruluşlarının uluslararası alanda aranan bilim insanlarını ülkeye çekmesini kolaylaştırmak.
#Wissenschaft #Forschung #Wissenschaftsfreiheit #Bundestag #Forschungsstandort #Bilim #Araştırma #BilimÖzgürlüğü #FederalMeclis #Almanya