Weltweit steht das Gesundheitswesen vor einer wachsenden Personal- und Alterskrise. Nach einem neuen Bericht der Weltgesundheitsorganisation (WHO) ist durchschnittlich fast jeder vierte Arzt älter als 55 Jahre und könnte innerhalb des kommenden Jahrzehnts in den Ruhestand gehen. In wohlhabenden Ländern betrifft dies sogar nahezu jeden dritten Arzt. Gleichzeitig steigt durch die alternde Bevölkerung der Bedarf an medizinischer Versorgung. Die WHO warnt deshalb vor einer weltweiten Versorgungslücke von 11,1 Millionen Gesundheitsfachkräften bis 2030.

Millionen Fachkräfte könnten fehlen

Der WHO-Bericht „National health workforce accounts: health workforce levels and trends 2026“ zeigt, dass die Zahl der Beschäftigten im Gesundheitswesen in den vergangenen zwei Jahrzehnten deutlich gestiegen ist. Weltweit arbeiten inzwischen mehr als 70 Millionen Menschen im Gesundheits- und Pflegebereich.

Die gemeinsame Dichte von Ärzten, Pflege- und Hebammenpersonal, Zahnärzten und Apothekern erhöhte sich zwischen 2006 und 2025 um 52 Prozent. Während 2006 durchschnittlich 44,8 dieser Fachkräfte auf 10.000 Einwohner kamen, waren es 2025 bereits 67,9.

Trotz dieser Entwicklung reicht das Personal vielerorts nicht aus. Nach WHO-Prognosen werden 67 Länder bis 2030 nicht über genügend Gesundheitsfachkräfte verfügen, um den medizinischen Bedarf ihrer Bevölkerung zu decken.

Große Unterschiede zwischen den Regionen

Besonders deutlich sind die Ungleichheiten zwischen Europa und Afrika. In der europäischen WHO-Region ist die Ärztedichte 13-mal höher als in der afrikanischen Region. Bei Pflegekräften und Hebammen beträgt der Unterschied das Sechsfache.

Die WHO weist darauf hin, dass die Verfügbarkeit medizinischen Personals weiterhin stark vom Wohlstand eines Landes abhängt. Menschen in wirtschaftlich schwächeren Regionen haben dadurch häufig schlechteren Zugang zu grundlegenden Gesundheitsleistungen.

Alterung verschärft den Personaldruck

Eine zusätzliche Herausforderung ist das zunehmende Alter der Beschäftigten. Auf Grundlage der jüngsten verfügbaren Daten aus 122 Ländern stellte die WHO fest, dass durchschnittlich fast ein Viertel der Ärzte über 55 Jahre alt ist.

In Ländern mit hohem Einkommen liegt dieser Anteil bei nahezu einem Drittel. Während erfahrene Ärzte in den kommenden Jahren aus dem Berufsleben ausscheiden könnten, benötigen alternde Gesellschaften gleichzeitig mehr medizinische Betreuung.

Die WHO fordert deshalb eine langfristige Personalplanung, zusätzliche Investitionen in Ausbildung und Beschäftigung sowie bessere Bedingungen, um Fachkräfte im Gesundheitswesen zu halten.

Mehr als 90 Prozent der WHO-Mitgliedstaaten lieferten 2025 Daten zur Gesundheitspersonalsituation. Diese Informationen sollen Regierungen helfen, künftige Engpässe frühzeitig zu erkennen und geeignete Maßnahmen einzuleiten.

DSÖ’den Doktor Açığı Uyarısı

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), sağlık sistemlerini önümüzdeki yıllarda ciddi bir personel açığının beklediği konusunda uyardı. Kurumun yayımladığı yeni rapora göre dünya genelinde doktorların yaklaşık dörtte biri 55 yaşın üzerinde bulunuyor ve önümüzdeki on yıl içinde emekliye ayrılabilecek yaş grubunda yer alıyor. Yüksek gelirli ülkelerde ise bu oran yaklaşık üçte bire yükseliyor. Yaşlanan nüfusun sağlık hizmetlerine olan ihtiyacı artırmasıyla birlikte, 2030 yılına kadar dünya genelindeki sağlık çalışanı açığının 11,1 milyona ulaşabileceği öngörülüyor.

2030’a kadar milyonlarca çalışan eksik kalabilir

DSÖ’nün „National health workforce accounts: health workforce levels and trends 2026“ başlıklı raporu, dünya genelindeki sağlık personelinin son yirmi yılda önemli ölçüde arttığını ortaya koydu. Günümüzde sağlık ve bakım sektörlerinde 70 milyondan fazla kişi çalışıyor.

Doktor, hemşire, ebe, diş hekimi ve eczacıların nüfusa oranı 2006 ile 2025 yılları arasında yüzde 52 yükseldi. 2006’da her 10 bin kişiye 44,8 sağlık çalışanı düşerken, bu sayı 2025’te 67,9’a çıktı.

Ancak çalışan sayısındaki artış, ülkeler arasındaki büyük eşitsizlikleri ortadan kaldırmadı. DSÖ’nün tahminlerine göre 67 ülke, 2030 yılına gelindiğinde nüfusunun sağlık ihtiyaçlarını karşılayacak yeterli personele sahip olamayacak.

Avrupa ile Afrika arasında büyük fark

Raporda sağlık personelinin dünya genelinde son derece eşitsiz dağıldığına dikkat çekildi. DSÖ’nün Avrupa Bölgesi’nde nüfusa düşen doktor sayısı, Afrika Bölgesi’nin 13 katına ulaşıyor. Hemşire ve ebe yoğunluğunda ise Avrupa ile Afrika arasındaki fark altı kat.

DSÖ yetkilileri, sağlık personeli sayısının ülkelerin ekonomik gelir düzeyiyle yakından bağlantılı olduğunu belirtiyor. Bu durum, özellikle düşük gelirli ülkelerde yaşayan insanların temel sağlık hizmetlerine erişimini zorlaştırıyor.

Doktorların yaşlanması yeni risk oluşturuyor

Raporun en dikkat çekici bulgularından biri sağlık çalışanlarının yaş ortalamasındaki yükseliş oldu. DSÖ’nün 122 ülkeden elde edilen son verilere dayanan değerlendirmesine göre doktorların yaklaşık dörtte biri 55 yaşın üzerinde.

Yüksek gelirli ülkelerde bu oran yaklaşık üçte bire çıkıyor. Önümüzdeki yıllarda çok sayıda deneyimli doktorun emekliye ayrılması beklenirken, nüfusun yaşlanması nedeniyle sağlık hizmetlerine duyulan ihtiyaç da artacak.

DSÖ, bu iki gelişmenin sağlık sistemleri üzerinde aynı anda baskı oluşturacağına dikkat çekerek hükümetlere sağlık personeli yetiştirme, istihdamı artırma ve mevcut çalışanları meslekte tutma çağrısında bulundu.

Öte yandan DSÖ üyesi ülkelerin yüzde 90’ından fazlası 2025 yılında sağlık personeline ilişkin verilerini kuruma iletti. Bu verilerin, gelecekteki personel açıklarının önceden belirlenmesi ve sağlık politikalarının buna göre planlanması açısından önem taşıdığı vurgulandı.

#WHO #Ärztemangel #Gesundheitswesen #Fachkräftemangel #Gesundheitspersonal #DSÖ #DoktorAçığı #SağlıkSistemi #SağlıkÇalışanları #KüreselSağlık